Bé nghẹt mũi ban đêm, cha mẹ nên làm gì trước khi hút? 4 dấu…

Tiếng khụt khịt vang lên khi phòng đã tắt đèn. Người lớn bật máy hút, muốn lấy sạch mọi thứ để con ngủ lại, nhưng chưa nhìn xem lồng ngực có rút lõm, môi có đổi màu hay bé còn bú được không. Trong chăm sóc đường thở, tiếng ồn từ mũi không phải thước đo duy nhất; biểu hiện toàn thân mới quyết định đây là lúc hút nhẹ hay lúc gọi trợ giúp.

Trang HealthyChildren do các bác sĩ nhi khoa biên soạn đặt ngủ an toàn và dấu hiệu khó thở trước các biện pháp tại nhà. Họ gợi ý nước muối không thuốc rồi hút nhẹ có thể giúp bé dễ bú hơn, nhưng không khuyên kê nghiêng nệm hoặc dùng lực lớn. Bốn dấu hiệu dưới đây tạo một thứ tự cho đêm dài: thở, bú–tỉnh, cách làm thông mũi và nơi ngủ.

1. Nhìn mỗi nhịp thở trước khi nghe tiếng trong mũi

Bật ánh sáng đủ, nhìn ngực và bụng khi trẻ nằm yên. Cánh mũi phập phồng, da giữa hoặc dưới xương sườn rút vào, thở nhanh hơn bình thường rõ rệt, rên, ngừng thở, khó khóc hay khó phát âm là những dấu hiệu cần liên hệ trợ giúp y tế. Không bắt trẻ trải qua một lượt hút để xem có hết trước hay không.

Môi hoặc mặt xanh, trẻ vật lộn cho từng hơi, gần như không phát ra tiếng hoặc người chăm nghi có vật mắc đường thở là tình huống cần cấp cứu theo địa phương. Đừng tự lái trong hoảng loạn nếu dịch vụ cấp cứu có thể hướng dẫn. Mang theo thông tin tuổi, bệnh nền, thời điểm bắt đầu và những gì đã dùng.

Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới ba tháng, có thể trở nặng nhanh; HealthyChildren khuyên gọi bác sĩ từ dấu hiệu bệnh đầu tiên ở nhóm tuổi này. Sinh non, bệnh tim phổi hoặc miễn dịch cần kế hoạch riêng. Trực giác rằng con khác hẳn mọi ngày là dữ liệu đáng nói, không nên bị gạt đi chỉ vì nhiệt độ chưa cao.

2. Xem bé có bú, tỉnh và giữ đủ nước như thường lệ không

Mũi tắc có thể làm trẻ bú chậm vì phải phối hợp hút–nuốt–thở. Ghi thời gian và lượng bú theo cách gia đình vẫn theo dõi, số tã ướt và việc bé có phải dừng liên tục để thở không. Bú kém rõ, ít tã, miệng khô, khó đánh thức hoặc yếu là lý do gọi bác sĩ, không phải lời mời hút thêm nhiều lượt.

Trước cữ bú, bế trẻ ở tư thế được bác sĩ hướng dẫn và quan sát lại hô hấp. Không ép bú khi trẻ đang vật lộn thở. Với trẻ bú mẹ gặp khó, hỏi nhân viên y tế về cách duy trì bú và nhận đủ sữa; không tự thêm nước, thuốc ho hoặc đồ uống khác theo mẹo mạng.

Ghi nhiệt độ bằng phương pháp phù hợp tuổi mà bác sĩ đã hướng dẫn. Không suy sốt bằng bàn tay và không tự cho thuốc theo liều của trẻ khác. Nếu đã dùng thuốc, nói tên, hàm lượng, lượng và giờ cho nhân viên y tế. Một nhật ký ngắn giúp họ quyết định tốt hơn tiếng “bé có vẻ nghẹt”.

3. Khi trẻ vẫn ổn, làm loãng trước và chỉ hút đủ để bú dễ hơn

Dùng nước muối không có thuốc được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn cho đúng tuổi. Rửa tay, đặt vài giọt theo chỉ dẫn để làm mềm dịch rồi chờ thời gian phù hợp. Không đưa vòi sâu hoặc dùng dung dịch tự pha từ nước không bảo đảm; loại có thuốc không dành cho em bé nếu bác sĩ chưa chỉ định.

Nếu dùng bóng hút, HealthyChildren hướng dẫn bóp bóng trước khi đưa đầu nhẹ vào lỗ mũi, sau đó thả chậm để hút. Với thiết bị khác, tuân thủ hướng dẫn riêng và dùng mức nhẹ nhất đủ mục tiêu. Hút quá thường hoặc quá mạnh có thể làm vùng mũi khó chịu; mục tiêu là giúp thở và bú dễ hơn, không phải làm khoang mũi khô hoàn toàn.

Dừng khi có chảy máu, đau, trẻ khó chịu tăng, hô hấp xấu đi hoặc dụng cụ không hoạt động như hướng dẫn. Không dùng chung đầu hút giữa trẻ. Tháo, rửa, khử khuẩn và làm khô đúng tài liệu sau mỗi lần; đường ống còn ẩm hoặc dịch đi vào phần không làm sạch được là lý do ngừng dùng và hỏi nhà sản xuất.

4. Giữ mặt phẳng ngủ an toàn rồi mới đánh giá thiết bị

Đặt trẻ nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc, đúng hướng dẫn ngủ an toàn; không kê gối, khăn dưới đầu, nêm nghiêng nệm hoặc để thú bông–chăn lỏng trong vùng ngủ chỉ vì nghẹt. HealthyChildren cảnh báo tư thế nghiêng có thể làm cổ gập và đường thở khó hơn. Máy tạo ẩm mát chỉ dùng theo hướng dẫn, ngoài tầm trẻ và phải vệ sinh kỹ để tránh nấm, vi khuẩn.

Mẫu hệ thống mang tên Emoon, được quảng cáo đầu silicone mềm mại, lực hút mạnh, chống chảy ngược và không tạo tiếng ồn. Các lời này chưa chứng minh mức áp lực, giới hạn tuổi, an toàn niêm mạc, hiệu quả van, độ ồn đo được hoặc khả năng làm sạch bên trong. Cần xem tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn y tế, cấu tạo tháo rửa, bảo hành và đổi trả; lực mạnh không phải tiêu chí ưu tiên ở mũi trẻ.

Hãy xem thêm chỉ sau khi bác sĩ xác nhận hút tại nhà phù hợp và người chăm có thể lắp, thử lực, vệ sinh đúng. Đặt số liên hệ y tế cùng hướng dẫn dấu hiệu nguy hiểm ở nơi dễ thấy. Đêm thành công không phải đêm lấy ra nhiều dịch nhất; đó là đêm trẻ được thở, bú và ngủ trong ranh giới an toàn, còn cha mẹ biết chính xác khi nào cần gọi người giúp.